Sıfır, bir, iki, üç...

Lisede geometri derslerinden biri, noktanın tanımıyla başlamıştı. Noktanın tanımı çok basitti. "Tanımsız". Dersin Öğretmen hanımı noktanın tanımsız olduğunu ve tanımlanamayacağını söylerken; bunun "Kalemin defter üzerinde bıraktığı iz" olarak düşünülebileceğini de eklemişti.

Noktanın tanımından sonra sıra Doğruya gelmişti. Doğru noktaların art arda sıralanmasıyla oluşturdukları sonsuza uzanan bir çizgi olarak düşündürülmüştü. Tek boyutluydu. Düzlem ise bir seviye yukarı çıkmak demekti. İçerisinde sonsuz sayıda Doğru, Doğru parçaları ve Noktalar barındıran ve Defter yaprağına benzetilen bir şeydi. İki boyutluydu. Sırada Uzay vardı. Bu da içerisinde Noktalar, doğru parçaları, doğrular, düzlemler barındıran üç boyutlu bir şeydi. Bunu da sınıfımızın içi olarak düşünebilirdik.

Üç boyut tamamlanmıştı sonunda. Gerçek manada tanımlanamayan bir şeyden, boyutu olmayan bir şeyden koskoca uzayı tanımlamıştık. Aslına bakarsanız benim bütün ders boyunca kafamda bu vardı. Madem tanımsızdı, nasıl oluyor da bunca tanım çıkarabiliyorduk içinden?

Geometriyi anlayabilmek için bunlar yetersiz değil aslında. Hatta ilgi çekmesi açısından bu tanım ve tanımsızlık güzel bile sayılabilir. Ancak bu makalede konumuz bilinen üç boyut değil, bunların ötesi olacaktır.

Dört, beş...
Dördüncü boyutun Zaman olduğunu bilmeyen neredeyse yoktur. Günlük hayatta kullandığımız şekliyle, bir randevuya gideceksek üç uzay koordinatı bize yeterli olmaz. Örnek: "Benimle Gül Sokak 21 Numaradaki apartmanın 2'nci katında buluş!" dediğimizde karşı taraftaki kimsenin aklında "Saat kaçta?" sorusu olacaktır. Demek oluyor ki; bizim, ilk üç boyutu Evrensel Konum ve dördüncü boyutu da Zaman olarak algılamamız tamamen yaşadığımız ortamla alakalıdır.

Eğer ki; iki boyutlu bir evrende yaşasaydık, geometri derslerimizde noktanın tanımından sonra, doğru ve düzlemin tanımı yapılacak ve ders daha kısa sürecekti. Bu evrenin Einsteinı Uzay-Zaman hesaplarını yaparken iki uzay ve bir zaman boyutlarını düşünecekti. Buradaki iki boyutlu insanlar da "Az çok üçüncü boyutu, yani zaman boyutunu anlıyoruz. Acaba dördüncü boyut nasıl bir şey?" gibi varlık gizemi sorularını kendilerine soracaklardı.

Bizim de şu anda yapmış olduğumuz işlem tam olarak budur. Dört boyutu kavradık sayılır. Beşinci boyut nedir? Nasıl bir şeydir? Hesapları nasıl yapılır?

Geometride kullandığımız boyutlarla gerçek hayatta kullandığımız boyutları ayrı incelemek gerekir. Geometride sınır yoktur. Her şey sonsuza uzanabilir. Ancak hayat somuttur. Evrenin çok uzaklarda da olsa bir sınırı vardır.

Bir karenin alan formülü basittir. Bir kenarının karesidir. (a²) Bir boyut üste çıkarsak karşımıza küp çıkar. Bunun hacim formülü de bir kenarının küpüdür. (a³) Ancak bir boyut daha üste çıkmamız küp için zor olur. Çünkü zamanda kenar ile ilgili bir durum yoktur. Olsaydı formülümüz olacaktı. Hiperküp diye bir şey duymuşsunuzdur belki. Bu dört boyutlu bir küptür. Yani küpün aynı kenar uzunluğuyla bir üst boyuta çıkmasıdır. Buna Tesera diyenler de vardır. Çizilmesi imkansızdır. Anlaması da imkansızdır. Çünkü uzay üç boyutludur. Bunu uzunluk ölçüleriyle anlamamız mümkün değildir. Bu sebeple Tesera denilen şey yerine başka bir şey düşünmek gerekir.

Bir kenarı 1 birim olan bir küp düşünün. Bu küp yok iken var olsun ve bir birim zaman boyunca gözümüze görünsün. Bunu 1 birim zamanlık film gibi düşünebilirsiniz. Play butonuna basmadığınızda karşınızda siyah bir görüntü vardır. Basınca 1 birim zaman görüntü oluşur ve öylece kalır. Zamanı dolduğunda ise görüntü kaybolur. İşte size Tesera. Yada Hiperküp.

Bunu başka örneklerle zenginleştirebiliriz. Mesela Bir dairenin alanı πr² dir. Bir üst boyut olan kürenin hacmi de πr³'tür. Diğerinin formülü de şu olsa gerektir: πr^4. Ancak zaman kavramını yarıçap ile aynı birime sahip olarak düşünüyoruz. İşte size 1 birim zaman boyunca ekranınızda gördüğünüz Hiperküre.

Bir ikizkenar üçgen düşünün. Sonra da bir düzgün üçgen piramit. Aralarında bir benzerlik vardır. Alan ve hacim formülleri de birbirine benzer. (a*h/2) (a²h/3) Peki sırada hangi formül vardır? Hiperpiramit de bu olsa gerektir. Son formüldeki "h" zamanı gösterir. Hiperpiramit bize ekranda diğer örneklerden daha farklı görünür. Öncelikle bir küp görürüz. Sonra bu küp zaman içerisinde küçülerek nokta halini alır.

Uzunluk, Alan, Hacim, ?????. Bir sonrakine bir isim bulmak gerekir. Çünkü bu uzay-zamanda yer kaplayan Hiperküpümüz, Hiperpiramitimiz ve Hiperküremiz uzunluk, alan ya da hacimle sınırlandırılamaz.

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz ki, geometri derslerimizde öğrendiğimiz bütün bu küpler, kareler, üçgenler vs. bizim beşinci boyutu düşünmemize birer engeldirler. Beşinci boyutu düşünmeye başlamadan önce bütün bunları kafamızdan atmalıyız.

BeÅŸ

Beşinci boyuta somut olarak bakalım. Dört boyutu yeterince kavradığımızı var sayıyoruz. Bize paralel olan evrenlerin bizi görmesi ve bizim onları göremememiz mümkündür. Bu paralel evrenlerin bir ya da bir kaçı beşinci boyutta bulunuyor olabilir. Her paralel evreni ayrı boyut olarak düşünmek yanlıştır. Beşinci boyutta binlerce evren birbirinden habersiz olabilir. Hepsi bizim kullandığımız boyutları kullanıyor ve bizim bunlardan haberimiz olmayabilir.

ALINTIDIR ..

12 kişi girmiş . ama okumamışlar ya :)))

Çok uzun ama :)

:)))

ben matematik konularını hiç yapamıyorum boyutlu olanları :S sürekli değişiyorlar sayılarda yer değişi kafam karışıyo

Bende MatematiÄŸi sevmem . 1 dir karnemde ama Geometrim 5 :))

Peki paralel evrendeki kastın nedir?Paralel evrende beklediğin şey nedir?Bir olayın farklı olduğu bir evren mi?Başka tür canlıların yaşadığı bir evren mi?Bunu merak ediyorum ben.

Bence evren sonsuzdur aynı allahın yetkileri gibi
Fakat 4. boyutu tam olarak tamamlayamamışsın
zaman insanın kontrol edebildiği birşeydir aslında fakat allahın izni oldukça
insan sürekli saate bakınca zamanın geçmiyeceğine inanır. Veya hızla gelen
bir topu beyninizde yavaÅŸlatabilirsiniz vs.
buna benzer bir çok örnek verilebilir.
Kuklacı İmzandaki nin tanımı ne biliyormusun sen (İllucular insanlara çok etki etmeye başlamış)
Ferrasini ÅžEYTAN bilge
olum bunu imza yapan?

illucular benm lafım lan :D Ama cidden illular elit kesim paralel boyuttaki canlılarla anlaşma yapıyolr

İlluminati'nin öyle bişey yapabileceğini sanmıyorum :D Ama web sitelerinde belli bi tuş kombinasyonu yapınca sitenin bütün şifreleri+bi tarih çıkıyo.(Tarih en son baktığımda 95 günden geri sayıyodu)Ve bikaç şifre ilerledikten sonra şu yazıyı gördüm: 'Hermes Trismegistus Yakında Bütün Dünyanın Babası Olacak!' Hermes Tirsmegistus,Antik Mısır'da yaşamıştır.Ve öğretisi hepimizin bildiği Hermetizm dir.Daha çok şey çıkıyo subaylar falan ama aklımda değil :D